Budynki o niskim zużyciu energii a budynki pasywne
Stopień zużycia energii przez budynek określany jest na podstawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej uwzględniającej lokalizację obiektu, projekt wykonawczy, izolacyjność termiczną, jak również elementy wyposażenia instalacjami grzewczymi i klimatyzacyjnymi i zastosowanie odnawialnych źródeł energii.
Głównym wyznacznikiem energooszczędności budynku jest efektywność całkowita, którą określa wskaźnik EP – energia pierwotna. Wartość ta uwzględnia obok energii końcowej (roczne zapotrzebowanie na energię dla celów ogrzewania i wentylacji, chłodzenia, przygotowania ciepłej wody użytkowej, oświetlenia) dodatkowe nakłady nieodnawialnej energii pierwotnej na dostarczenie do granicy budynku każdego wykorzystanego nośnika energii (np. oleju opałowego, gazu, energii elektrycznej, energii odnawialnych itp.). Energia pierwotna jest wyznaczona w odniesieniu do m² powierzchni pomieszczeń o regulowanej temperaturze i wyrażona w kWh/(m²rok).
Podział na kategorie efektywności energetycznej budynków został wprowadzony w europejskiej normie ISO i uzależnia energooszczędność budynku od ilości energii potrzebnej do ogrzania 1m² powierzchni budynku w ciągu roku E[A]:
- powyżej 70 kWh/m²/rok - dom poza klasą energooszczędności
- 30-70 kWh/m²/rok - dom energooszczędny
- 15-30 kWh/m²/rok - dom niskoenergetyczny
- poniżej 15 kWh/m²/rok - dom pasywny
Standardowo projektowane budynki, spełniające obecne warunki prawa budowlanego nie mieszczą się z żadnej klasie energooszczędności, ponieważ ich zapotrzebowanie na ciepło do ogrzewania waha się od 100 do 120 kWh/m²/rok, a dla budynków pochodzących z lat 70-90 osiąga niejednokrotnie wartości 150-200 kWh/m²/rok.
Można określić w skrócie, że dom energooszczędny jest to taki dom, który posiada:
- dobrą izolację przegród zewnętrznych w tym stolarki okiennej i drzwiowej
- zredukowane mostki termiczne
- wysokosprawny system wentylacji mechanicznej
- wysokosprawną instalację grzewczą
Aby obniżyć zużycie energii, w domach niskoenergetycznych, podobnie jak w domach pasywnych, powszechnie stosuje się kolektory słoneczne, pompy ciepła, rekuperatory czy gruntowe wymienniki ciepła służące do pozyskiwania energii termalnej ze źródeł odnawialnych.